Welke aggregaat heb ik nodig? Bereken je vermogen
De vraag die we het vaakst krijgen: welke aggregaat heb ik nodig? Het antwoord begint niet bij het merk, maar bij een simpele rekensom. Wie te klein koopt, ziet zijn aggregaat afslaan zodra de waterkoker aangaat. Wie te groot koopt, sleept onnodig veel gewicht mee en betaalt meer voor aanschaf en brandstof.
Met dit stappenplan bereken je in een paar minuten welk vermogen bij jouw gebruik past.
Welke aggregaat heb ik nodig: begin bij je apparaten
Een aggregaat kies je op basis van wat je ermee wilt aansluiten. Schrijf daarom eerst op welke apparaten je wilt gebruiken en, minstens zo belangrijk, welke daarvan tegelijk aan staan. Een boormachine en een cirkelzaag gebruik je meestal na elkaar; een koelkast, vriezer en verlichting draaien bij een stroomstoring juist tegelijk.
Daarna volg je deze vijf stappen.
Stap 1: zoek het vermogen per apparaat op
Het vermogen in watt staat op het typeplaatje of in de handleiding van elk apparaat. Staat er alleen een stroomsterkte, vermenigvuldig de ampères dan met 230 voor een benadering in watt. Nog nauwkeuriger is een energiemeter: die steek je tussen stopcontact en apparaat en dan zie je het werkelijke verbruik.
Om een beeld te geven, hier wat gangbare bandbreedtes. Je eigen apparaten kunnen afwijken.
| Apparaat | Typisch vermogen | Aanloopstroom? |
|---|---|---|
| Ledlamp | 5 tot 15 W | Nee |
| Router en modem | 10 tot 30 W | Nee |
| Laptop | 45 tot 100 W | Nee |
| Televisie | 50 tot 200 W | Nee |
| Koelkast of vriezer | 80 tot 250 W | Ja, compressor |
| Cv-ketel (elektronica en pomp) | 80 tot 200 W | Licht |
| Boormachine | 500 tot 1000 W | Ja |
| Cirkelzaag | 1200 tot 2000 W | Ja, fors |
| Waterkoker | 1800 tot 2400 W | Nee |
| Elektrische kachel | 1000 tot 2000 W | Nee |
| Compressor (werkplaats) | 1100 tot 2200 W | Ja, fors |
Stap 2: tel op wat tegelijk draait
Tel het normale vermogen op van alle apparaten die op hetzelfde moment aan staan. Dit is het continue vermogen dat je aggregaat moet kunnen leveren. Een voorbeeld bij een stroomstoring: koelkast 150 watt, vriezer 120 watt, cv-ketel 120 watt, router 20 watt en vier ledlampen samen 40 watt. Opgeteld is dat 450 watt.
Stap 3: houd rekening met aanloopstroom
Apparaten met een elektromotor, zoals koelkasten, pompen, compressoren en zaagmachines, vragen bij het starten kort veel meer vermogen dan tijdens het draaien. Dat kan drie tot zes keer zo veel zijn, en bij sommige compressoren nog meer. Neem voor het apparaat met de grootste piek dat extra vermogen mee in je berekening.
In ons voorbeeld vraagt de koelkast bij het aanslaan misschien 700 watt in plaats van 150. Het piekvermogen komt dan op ongeveer 1000 watt. Lees meer over dit rekenwerk bij koelapparatuur in ons artikel aggregaat voor koelkast en vriezer.
Stap 4: neem een veiligheidsmarge
Laat een aggregaat niet continu op zijn maximum draaien. Dat is slecht voor de motor, verhoogt het verbruik en geeft geen ruimte voor onverwachte pieken. Een gangbare vuistregel is om het continue vermogen van je aggregaat ongeveer 20 tot 30 procent hoger te kiezen dan wat je berekend hebt. Kijk daarbij naar het continu of nominaal vermogen, niet naar het maximale vermogen dat groot op de doos staat. Het maximale vermogen kan een aggregaat vaak maar kort leveren.
Stap 5: kies het type dat bij je gebruik past
Ken je het vermogen, dan bepaal je het type. Voor elektronica en kamperen is een inverter de logische keuze, voor zwaar gereedschap een conventioneel aggregaat. Twijfel je, lees dan het verschil tussen inverter en aggregaat.
Indicatie per toepassing
- Kamperen, telefoons, laptop, koelbox: ongeveer 800 tot 2000 watt, bij voorkeur een inverter.
- Noodstroom voor koelkast, vriezer, cv-ketel en licht: ongeveer 2000 tot 3500 watt.
- Klussen met handgereedschap: ongeveer 2500 tot 3500 watt.
- Bouwplaats met zware machines of meerdere gebruikers: 5000 watt of meer.
- Hele woning via de meterkast: maatwerk; laat je adviseren door een installateur en lees aggregaat aansluiten op de meterkast.
kVA of watt: wat is het verschil?
Bij aggregaten zie je het vermogen vaak in kVA in plaats van in watt. kVA is het schijnbaar vermogen, watt het werkelijk bruikbare vermogen. Het verschil wordt bepaald door de arbeidsfactor, ook wel cos φ genoemd. Veel fabrikanten rekenen voor aggregaten met een cos φ van 0,8. Een aggregaat van 3 kVA levert dan ongeveer 2400 watt. Staat er bij een klein inverter aggregaat een cos φ van 1 vermeld, dan zijn kVA en kW gelijk. Vergelijk daarom altijd in dezelfde eenheid.
Veelgemaakte fouten
- Alleen naar het maximale vermogen kijken. Reken met het continue vermogen.
- Warmte-apparaten vergeten. Een waterkoker, föhn of elektrische kachel vraagt al snel 2000 watt. Plan die apparaten bewust in.
- Alles tegelijk inschakelen. Start eerst het apparaat met de grootste aanloopstroom en sluit daarna de rest aan.
- Een te lange of te dunne verlengkabel. Daardoor zakt de spanning in. Kies bij grotere vermogens en lange afstanden een dikkere kabel.
Heb je je vermogen berekend? Bekijk dan onze top 10 stroomgeneratoren en vergelijk modellen op continu vermogen, type en gewicht.
Rekenvoorbeeld: klussen in de schuur of op de bouwplaats
Stel, je wilt in een schuur zonder stroom aan de slag met een cirkelzaag van 1400 watt, een bouwlamp van 50 watt en af en toe een accu-lader van 100 watt. Opgeteld draait er maximaal 1550 watt tegelijk. De cirkelzaag heeft bij het starten echter een flinke piek, die al snel het dubbele van het normale vermogen kan zijn. Dan kom je op een piek van ongeveer 3000 watt.
Met een veiligheidsmarge kom je uit bij een aggregaat met een continu vermogen van rond de 2500 tot 3000 watt en voldoende piekvermogen. Wil je er ook een compressor op aansluiten, dan schuif je al snel op naar een zwaarder model. Gebruik je de apparaten na elkaar in plaats van tegelijk, dan kun je juist een maatje kleiner kiezen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel watt aggregaat heb ik nodig voor een huis?
Voor de basis bij een stroomstoring, zoals koelkast, vriezer, verlichting, router en cv-ketel, is 2000 tot 3500 watt meestal voldoende. Wil je ook koken, verwarmen of het hele huis voeden, dan heb je fors meer nodig.
Is een groter aggregaat altijd beter?
Nee. Een te groot aggregaat is zwaarder, duurder en verbruikt bij lage belasting relatief veel brandstof. Kies een model met een redelijke marge boven je berekende vermogen.
Hoeveel watt is 1 kVA?
Bij een arbeidsfactor van 0,8 komt 1 kVA overeen met ongeveer 800 watt. Bij een arbeidsfactor van 1 is 1 kVA gelijk aan 1000 watt.
Kan ik een waterkoker op een aggregaat gebruiken?
Ja, als het aggregaat genoeg continu vermogen heeft. Een gemiddelde waterkoker vraagt rond de 2000 watt, dus met een aggregaat van 1000 watt lukt dat niet.
Wat gebeurt er als ik het aggregaat overbelast?
De meeste aggregaten hebben een overbelastingsbeveiliging die de stroom afschakelt. Vaak brandt er dan een waarschuwingslampje. Ontkoppel apparaten, reset de beveiliging en sluit minder vermogen aan.